Nieuws

2025 was een recordjaar voor de wijnbouw in België: 350 wijnbouwers oogstten 4,3 miljoen liter wijn op duizend hectare wijngaarden (bron: RTBF).

Presentatie van de Waalse sector

Philippe de Potesta :Vanessa, kunt u ons de Vereniging van Waalse Wijnbouwers voorstellen, waarvan u voorzitter bent, en ons vertellen welke eisen aan Belgische wijnbouwers worden opgelegd in vergelijking met andere landen?

Vanessa Vaxelaire (Château de Bioul) :De Vereniging van Waalse Wijnbouwers is een regionale structuur die kleine en grote wijnbouwers uit heel Wallonië samenbrengt. Ze werd ongeveer twintig jaar geleden opgericht en telt vandaag zowat 120 leden. Haar opdracht bestaat erin de Waalse wijnsector te vertegenwoordigen, te verdedigen en te begeleiden in zijn ontwikkeling.

Belgische wijnbouwers worden geconfronteerd met bijzondere uitdagingen. Eerst en vooral maakt ons koude en vochtige klimaat de teelt van wijnstokken complexer en vereist het een grote technische beheersing, zowel in de wijngaard als in de kelder. Daarnaast vergt de jonge Belgische wijnbouwsector recente en aanzienlijke investeringen in moderne machines, wat tegelijk een voordeel en een beperking vormt.

Tot slot vormt ook de fiscaliteit een grote uitdaging: de accijnzen in België liggen aanzienlijk hoger dan in veel buurlanden. Zo bedragen de accijnzen op een fles mousserende wijn meer dan 2 euro, wat een concurrentienadeel creëert ten opzichte van Frankrijk, Italië en Luxemburg.

Klimaat: opportuniteiten en beperkingen

Philippe de Potesta :Joëlle, wat zijn in ons klimaat de voordelen en de moeilijkheden voor de wijnbouw?

Joëlle de Bonhome (Domaine Rocher Bayard) :De klimaatopwarming opent nieuwe perspectieven voor de wijnbouw in onze regio’s, die vroeger als te koel werden beschouwd, maar vergroot tegelijk bepaalde risico’s.

Voordelen: een betere rijping van de druiven dankzij de stijgende temperaturen; een gematigd klimaat dat frisheid en zuurtegraad behoudt, wat gunstig is voor de kwaliteit van de wijn; een over het algemeen evenwichtige neerslag die waterstress beperkt.

Moeilijkheden: een grotere meteorologische instabiliteit; zachtere winters die zorgen voor een vroegtijdig uitlopen van de knoppen en een risico op voorjaarsvorst; een hoge vochtigheidsgraad die schimmelziekten bevordert (valse meeldauw, echte meeldauw, grauwe schimmel).

Bordeaux tegenover de hedendaagse uitdagingen

Philippe de Potesta :Jean-Marie, welke innovaties zijn in de emblematische Bordeauxstreek noodzakelijk om de uitdagingen van de klimaatverandering en de evolutie van de markten aan te gaan?

Jean-Marie della Faille de Leverghem (Château Bonneau-Livran, Haut-Médoc) :De Bordeauxstreek, wereldwijd een referentie, wordt geconfronteerd met een ongeziene crisis. Ondanks een grote technische beheersing van de terroirs blijven de kwetsbaarheid voor het klimaat (vorst, hagel) en de sanitaire druk bestaan.

De omschakeling naar biologisch verantwoorde wijnbouw is essentieel, maar maakt het werk complexer door behandelingen die minder langdurig werkzaam zijn. Door de klimaatopwarming stijgt het alcoholpercentage tot 13,5 à 14 %.

De grootste uitdaging blijft echter commercieel: tegenover een overvloedig wereldaanbod en een dalende alcoholconsumptie moet Bordeaux zich heruitvinden. De sector onderzoekt onder meer monocépagewijnen, sulfietvrije wijnen en roséwijnen.

Na jaren van overproductie vormt de huidige grootschalige ontworteling van wijnstokken een moeilijke maar noodzakelijke stap om het aanbod aan de markt aan te passen.

Opleiding wijnbouw in België

Philippe de Potesta :Kunt u ons iets vertellen over de opleiding wijnbouw in België?

Nathalie Desclée de Maredsous (wijngaard "Vignoble de Maharenne à Maredsous" ) :In België worden twee gecertificeerde opleidingen in wijn- en wijnbouwkunde aangeboden: de ene door de Haute École Condorcet in samenwerking met de ULB, en de andere door het IFAPME in Huy en Perwez. Beiden combineren theoretische lessen met praktische stages in wijngaarden.

Keuze van de druivenrassen

Philippe de Potesta :Welke druivenrassen kunnen gekozen worden om in onze streken te worden aangeplant?

Nathalie Desclée ("Vignoble de Maharenne à Maredsous") :De keuze van de druivenrassen gebeurt in twee fasen. Eerst wordt de onderstam gekozen in functie van de bodem en de gewenste groeikracht. Vervolgens kiest men het druivenras volgens het type wijn dat men wil produceren (wit, rood, rosé, mousserend of niet-mousserend).

Ook het klimaat speelt een doorslaggevende rol, vooral wegens het risico op vorst.

Er zijn twee grote families.

Traditionele druivenrassen: Chardonnay, Pinots… Goed gekend, maar gevoelig voor ziekten en daarom afhankelijk van regelmatige behandelingen.

Resistente druivenrassen (interspecifieke variëteiten): ontstaan uit kruisingen met Amerikaanse druivenrassen; zij zijn van nature resistent tegen ziekten en maken het mogelijk het gebruik van behandelingen sterk te verminderen. Voorbeelden: Johanniter, Souvignier Gris, Solaris, Muscaris.

Wijnbouwpraktijken en beperkingen

Philippe de Potesta :Welke beperkingen brengen de verschillende wijnbouwpraktijken met zich mee?

François-Hubert du Fontbaré de Fumal (Château Fumal) :In de conventionele wijnbouw bestaan meer technische oplossingen: chemische onkruidbestrijding verloopt sneller en de bestrijding van ziekten en insecten is eenvoudiger.

In de biologische wijnbouw is de werklast groter. De productie ligt lager, is veeleisender en risicovoller, vooral met klassieke druivenrassen zoals chardonnay, in een vochtig klimaat waar de ziektedruk hoog is.

In de biodynamische wijnbouw zijn de vereisten nog strenger. Het werk volgt het ritme van de natuur, vereist ongeveer 30 % meer arbeidskrachten en brengt hoge certificeringskosten mee.

In Fumal werd de biologische certificering onlangs opgegeven na oogstverliezen in 2021 en 2024. Dat verhindert echter niet dat men op een milieuvriendelijke manier blijft werken: er worden geen herbiciden of insecticiden gebruikt.

Wij danken Philippe de Potesta voor dit interview.