Nieuws
Burn-out: voorkomen, genezen en herstellen
Murielle de Potesta (mevrouw Stéphane Terlinden) is al twintig jaar loopbaancoach, opgeleid in burn-outpreventie, nadat ze deze beproeving zelf heeft meegemaakt. Sindsdien helpt Murielle anderen om de waarschuwingssignalen te herkennen voordat het te laat is en om de draad terug op te nemen door nieuwe reflexen aan te leren om een nieuwe levenskwaliteit te vinden en vaak een nieuw professioneel project dat beter aansluit bij henzelf.
V: In de ogen van mensen wordt burn-out geassocieerd met beroepsmatige uitputting. Ben je het daarmee eens? Of is het een te summiere definitie?
De WHO definieert burn-out als een syndroom dat voortkomt uit chronische stress op het werk die niet succesvol beheerd werd. Ik vind deze definitie te simplistisch omdat het geen ouderlijke burn-out omvat, noch burn-out van verzorgers, noch die van studenten die ik vaak ontmoet in mijn praktijk.
V: Voorkomen is genezen. Wat zijn de signalen of tekenen die ons zouden moeten waarschuwen? En hoe reageer je daarop?
De eerste tekenen zijn lichamelijk: chronische vermoeidheid, slapeloosheid, hoofdpijn, spierspanning (rug/nek), spijsverteringsproblemen, enz… Wij hebben allemaal wel eens signalen van ons lichaam ervaren die ons aanzetten om te vertragen of te stoppen. Toch negeren we ze vaak.
Als er geen gehoor wordt gegeven aan deze signalen, komen er ook emotionele en gedragssignalen bij. Deze herkennen wij beter bij anderen en ze zouden ons moeten doen reageren: stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, cynisme, afstandelijkheid, terugtrekking in zichzelf, gevoel van inefficiëntie, toegenomen verslavingsgedrag. Tot slot zijn er de cognitieve signalen: concentratieverlies, vergeetachtigheid, cognitieve fouten, enz…Reageer vriendelijk, meld de veranderingen die je bij de ander hebt opgemerkt en raad aan hulp te zoeken bij een professional: arts, psycholoog en/of coach.
V: Meer fundamenteel, zijn er psychologische kenmerken of specifieke gedragingen, kortom mensen die meer risico lopen dan anderen?
Risicovolle persoonlijkheden combineren vaak plichtsbesef en perfectionisme met een verlangen om te behagen, een gebrek aan assertiviteit om grenzen te stellen... Moeilijkheid om zijn angsten te beheersen, gebrek aan zelfvertrouwen en gezondheidsproblemen die een herstel belemmeren, zijn ook vaak voorkomende symptomen.
V: Hoe begeleid je in jouw praktijk mensen met een burn-out? Als je één advies mocht geven, wat zou het zijn?
Het eerste wat ik doe is hen de lijst met de symptomen van een burn-out laten zien en hen ervan bewust maken dat ze de meeste zelf vertonen. Na deze bewustwording leg ik hen uit wat een burn-out is: "te veel beperkingen/stress, sedert te lang, met te weinig middelen om ermee om te gaan."
Omdat mensen met een burn-out vaak hun aandoening ontkennen en koste wat het kost willen blijven vechten "omdat ze geen andere keuze hebben", leg ik hen uit dat hoe langer ze zichzelf blijven uitputten, hoe zwaarder de val zal zijn en hoe langer en duurder het herstel zal zijn. Ik nodig ze uit om te vertragen en "hun batterijen terug op te laden", iets wat ze al lang verwaarloosd hebben. Dat wil zeggen, dingen doen die hen een goed gevoel geven: rust, een goede slaap, lichamelijke beweging, goede relaties, hobby's, enz...
V: Terugveren houdt vaak een reconversie in, een radicale verandering in iemands activiteiten. Is dat een noodzaak?
Neen, niet altijd. Bovenal is het noodzakelijk om te begrijpen wat de persoon als "beperkingen" heeft ervaren: werkdruk, micromanagement, ontoereikendheid van waarden, ongedefinieerde of onrealistische doelstellingen, gebrek aan middelen, enz... Als de werkomgeving open staat om te luisteren naar verzoeken van de werknemer, kunnen er regelingen worden getroffen zodat de werknemer kan terugkeren naar het bedrijf, in dezelfde of een andere functie. De nieuwe "Return to Work"-wet (26 januari) zou dit proces moeten vergemakkelijken. Als de persoon daarentegen zich ervan bewust is geworden dat hij/zij zich niet langer kan voorstellen in dit bedrijf of in dit beroep, dan is een heroriëntatiebeoordeling essentieel om het beste uit zijn/haar ervaring en kwaliteiten te halen in een voor hem/haar meer veelbelovende omgeving.
Hartelijk dank, Murielle, voor jouw bijdrage, want het is essentieel te erkennen dat burn-out een groot probleem is in onze samenleving.
Interview door Henry d'Anethan.
